"Uisce Beatha do Chroí Mór - Levenswater voor de open- en warmhartigen"
Onlangs maakten we een road trip langs de westkust van Ierland. Van het uiterste zuiden in Cork naar het uiterste noorden in Donegal en natuurlijk hoorde daar een bezoek aan een whiskey distilleerderij bij. Whiskey met een “e” om het te onderscheiden van de Schotse whisky die volgens de Ieren in de 19e eeuw van inferieure kwaliteit was.

Een bezoek aan The Crolly distilleerderij in Noordwest Donegal
Op onze laatste dag hadden we een tour geboekt in de Gaeltacht (Iers-sprekend gebied) tussen de rollende heuvels in het noordwesten van Donegal bij de Croithlí Distillery, Crolly in de Engelse spelling.

Na een bezoek aan de nabij gelegen Poisoned Glen kwamen we op een uitzonderlijk zonnige dag voor het doorgaans grijze en onstuimige gebied aan bij het prachtige oude gebouw. Binnen werden we vriendelijk ontvangen en bleek dat we de enige twee gasten waren voor de tour. We werden rondgeleid door Pól die ons met de typische Ierse humor het verhaal van de distilleerderij vertelde.

Van tapijtenfabriek naar whiskey distilleerderij
Volgens de overlevering werd de kunst van het distilleren van uisce beatha (levenswater) hier in de 6e eeuw uitgevonden door St. Colmcille die het vervolgens na zijn verbanning naar het eiland Iona in Schotland introduceerde. Volgens de Ieren is whiskey dus in essentie Iers!
Ondanks de lange geschiedenis is er toch 180 jaar lang in Donegal geen erkende distilleerderij geweest. Tot in 2018 drie lokale zakenlieden een licentie aanvroegen met als doel de eeuwenoude traditie weer terug te brengen naar Donegal. Door middel van crowdfunding waarbij 180 liefhebbers waaronder Enya en Maya Brennan van Clannad die vlakbij opgroeiden, hun eigen vat van de nog te stoken whiskey kochten werd de droom werkelijkheid.

Met dit geld werden in Frankrijk de afgedankte en verwaarloosde koperen ketels van een cognac-stokerij opgekocht en werd een oude fabriek die al jaren leeg stond verbouwd. Het gebouw waarin de distilleerderij gehuisvest is werd in 1901 als tapijtfabriek gebouwd. Tapijten die hier gemaakt werden zijn terug te vinden in Buckingham Palace en het Witte Huis.

Nadat de fabriek in 1916 failliet ging diende het nog 6 jaar als barakken voor Engelse soldaten tot die met het uitroepen van de Ierse vrijstaat in 1922 verdreven werden. Na jaren van leegstand werden in het pand tussen de jaren ’40 en ’70 van de vorige eeuw de beroemde Crolly-poppen gemaakt. Voorbeelden daarvan zijn nog steeds te zien in het pand.
Ierse Single Malt Whiskey
Met veel liefde en passie wordt ons tijdens de levendige rondleiding uitgelegd wat de Croithlí distilleerderij uniek maakt. Zorgvuldig geselecteerde gerst wordt met het zuivere water dat door de turfgronden stroomt en gist gemout en vervolgens in de met gas gestookte koperen potketels gedistilleerd.

In tegenstelling tot de meeste Ierse whiskey’s wordt Croithlí niet drie maar twee maal gedistilleerd voor een robuuster eindproduct. We kregen deze heldere net gedistilleerde whiskey ook te proeven en die smaakte al verassend zacht.

Vervolgens begint het rijpingsproces eerst op Amerikaanse Bourbonvaten en daarna op nieuwe eikenhouten vaten. Hierdoor krijg je drie zeer verschillende single-malt whiskey’s, gerijpt op Iers eikenhout, Amerikaans eikenhout en Europees eikenhout.

Daarnaast worden er onder de bezielende leiding van de Braziliaanse meesterdistilleerder Julio Diana ook nog een aantal exclusieve single-cask whiskey’s gemaakt, gerijpt op sherry of bourbon-vaten. Wij konden tijdens de proeverij nog even kennismaken met de op Olorosso vaten gerijpte whiskey waarvan er maar 1500 flessen zijn geproduceerd.

Een Ierse distilleerderij met hart en ziel
Wij hadden het geluk dat we de enige twee gasten waren die de tour geboekt hadden, maar ongetwijfeld is ook met een grotere groep de tour meer dan de moeite waard. Het prachtige gebouw met mooie bar, het vriendelijk personeel, de goede uitleg door Pól en het leuke gesprek met Julio zorgen ervoor dat wij ons duizend maal welkom voelden, of zoals ze in Ierland zeggen “Céad míle fáilte”.

Het motto van de Croithlí-distillery is “Uisce Beatha Do Chroí Mór” (Levenswater voor de open- en warmhartigen) en dat motto maken ze meer dan waar.
Auteur: Kees Pruijssers | Foto's copyright: Kees Pruijssers
Laatst bijgewerkt: 07-10-2026