Wijndomein Stokhem in IJzeren
Nederland
"De mergelrijke bodem geeft echt een typische smaak aan de druiven die je uiteindelijk terug proeft in de wijn."
Op een mooie ochtend in September sprongen we al om 06:00u in de auto om richting het zuidelijkste stukje van Nederland te rijden. Veruit de grootste concentratie van Nederlandse wijngaarden ligt in Zuid-Limburg, zo ook Wijndomein Stokhem waar al in 2004 de eerste stokken werden aangeplant.
Pinot Noir in Zuid-Limburg: Bourgondische ambities op Limburgse bodem
Toen de eerste Pinot Noir hier aangeplant werd ging de wijngaard nog onder de naam Château Gilbert door het leven. De toenmalige eigenaar, Gijs van Esschoten, wilde graag Limburgse rode wijn maken in Bourgogne stijl, vandaar de keuze voor Pinot Noir. Heel gek was dit idee niet want de wijngaard ligt op het zuiden tegen een van de steilste heuvels in het zuiden van Limburg. Een geliefde plek ook voor wielrenners om zichzelf al zwalkend even flink tegen te komen.
De bodem bestaat hier uit mergel met daarboven een laag löss, vandaar dat deze regio het Mergelland genoemd wordt. Mergel bestaat voor bijna 75 procent uit kalk waardoor de vergelijking van deze streek met de Bourgogne qua bodemgesteldheid wel hout snijdt. De bodem in de Bourgogne mag dan iets meer kalksteen en klei bevatten, in ieder geval voelen Chardonnay en Pinot Noir zich in beide gebieden goed thuis.
Van civiele techniek naar wijnbouw
De wijngaard werd in 2017 overgenomen door Jeroen van der Eng. Met een achtergrond in civiele techniek en jaren werkzaam te zijn geweest bij een groot Nederlands baggerbedrijf, was dit wel heel iets anders. Jeroen’s belangstelling voor wijnbouw was echter niet nieuw. In zijn studententijd had hij in de Beaujolais al eens druiven geplukt en dat als een geweldige ervaring beleeft.
Om niet onbeslagen ten ijs te komen was hij in 2013 al begonnen met opleiding tot wijnmaker in België. Ook volgde hij nog een opleiding in Duitsland en in een eigen proefwijngaard testte hij uit welke druivenvariëteiten het best geschikt waren voor het Mergelland.
Jeroen kon gelijk vol aan de bak toen hij de wijngaard overnam midden in het groeiseizoen. De wijnmakerij was op dat moment gevestigd in een vleugel van Kasteel Wijnandsrade. De geschiedenis van de oorspronkelijke burcht die hier stond gaat terug tot in de middeleeuwen, maar de oudste vleugel van het huidige kasteel staat uit de 16e eeuw. Het was een unieke plek voor een wijnmakerij maar wel een flink eind rijden vanaf de wijngaarden in Stokhem.
Chardonnay en Pinot Noir uit Zuid-Limburg
Naast dat Jeroen in 2022 nieuwe Pinot Noir variëteiten aanplantte, koos hij er ook voor om Chardonnay stokken toe te voegen. De stokken waren de eerste jaren natuurlijk nog te jong om van te kunnen oogsten. Om wel alvast een beetje te kunnen experimenteren met Chardonnay wijnen kon hij druiven krijgen bij een wijnboer in België die op soortgelijke bodem groeiden. Daar maakte hij de Stokhem Zomer Chardonnay 2022 (zonder houtlagering) van en in 2023 een Chardonnay Barrique.
Pas in 2025 verhuist Jeroen met zijn vrouw Helma naar Limburg als zij daar een monumentale carré-boerderij uit 1792 kunnen kopen. In het gehucht IJzeren, dat onder de gemeente Valkenburg valt, hebben ze naast een riante woonruimte nu ook plek voor hun eigen wijnmakerij.
Wij konden meerijden vanaf de wijngaard over de smalle en kronkelende weggetjes naar de indrukwekkende boerderij om te zien hoe de kratten met Pinot Noir in de druivenkneuzer/ontsteler verdwenen.
Jeroen liet ons ook nog even de wijnkelder zien, waar we een blik konden werpen op de eikenhouten vaten waarin de toekomstige Stokhem-wijnen rijpen. Een goede manier om ons bezoek af te sluiten en een voorproefje te krijgen van wat ons nog te wachten staat.
Nederlandse Pinot Noir: van oude wijnstokken tot Franse eikenhouten vaten
Naast de witte Chardonnay wijnen die tot nu toe nog niet van eigen druiven kwamen maakt Stokhem ook een Blanc de Noir van de eigen Pinot Noir druiven. Door de schilweking heel kort te houden en de druiven direct te persen krijg je een bijna witte wijn van rode druiven. Omdat hij niet helemaal wit is, kun je nog altijd zien dat deze wijn van rode druiven gemaakt is.
De rode Pinot Noirs van eigen stokken waren natuurlijk al verkrijgbaar toen Jeroen de wijngaard overnam. Omdat sommige van deze stokken al in 2004 hier aangeplant werden door de vorige eigenaar, zijn de Pinot Noirs van Stokhem mooie volwassen wijnen zoals je ze nog niet vaak aantreft in Nederland.
Minimaal 18 maanden gerijpt op Franse eikenhouten vaten en in 2020 ook een Pinot Noir Reserva met maar liefst 24 maanden vatrijping. Ook zo benieuwd naar de Chardonnays die straks uit deze wijngaard gaan komen?
Laatst bijgewerkt: 17-10-2026
